Beheersplan ·

Legionella Beheersplan — POST Sanitairverhuur Doucheunits

Dit pakket bevat een compleet, praktisch legionella-beheersplan voor de mobiele doucheunits van POST sanitairverhuur, toegespitst op Type 8D en Type 5D.

Unit-configuraties

Specificatie Type 8D Type 5D
Tappunten totaal 8 (alleen douches) 9 (5 douches + 4 wastafels)
Douches 8 5
Wastafelmengkranen — 4
Boiler A bedient 4 douches 4 douches
Boiler B bedient 4 douches 1 douche + 4 wastafelmengkranen
Koudwater-voorraadbuffer 2000 L 2000 L
Leidinglengte boiler → tappunt ≤ 3 m ≤ 3 m
Watertoevoer 3/4" GEKA 3/4" GEKA
Warmwatervoorziening 2× gasgestookte boilers 2× gasgestookte boilers
Afvoer 75 mm 75 mm

Beide types hebben dezelfde hoofdarchitectuur: 2000 L koudwaterbuffer → 2 gasgestookte boilers → tappunten via korte leidingen (≤ 3 m). Het beheersplan is gelijk; alleen het aantal en soort tappunten dat gespoeld/gemeten moet worden verschilt per type.

Inhoud

# Bestand Doel
1 01-beheersplan-doucheunit.md Hoofddocument: beleid, verantwoordelijkheden, beheersmaatregelen
2 02-risicoanalyse.md Risicoanalyse per onderdeel van de unit
3 03-werkinstructies.md Uitvoerende werkinstructies (spoelen, desinfectie, meten)
4 04-logboek-template.md Logboek-sjabloon (verplicht bij te houden)
5 05-checklists.md Checklists: uitgifte, inname, maandelijks onderhoud
6 06-tips-en-advies.md Praktische tips, veelgemaakte fouten, optimalisaties
7 07-huurder-instructie.md Kant-en-klare instructie om aan de huurder mee te geven

Belangrijkste uitgangspunten

  • Warm water uittap ≥ 60 °C (setpoint beide boilers ≥ 65 °C). Door de korte leiding (≤ 3 m) wordt 60 °C binnen ± 30 sec bereikt.
  • Koud water uittap ≤ 25 °C, streven < 20 °C.
  • Koudwater-voorraadbuffer 2000 L (vóór beide boilers): temperatuur altijd ≤ 25 °C. Dit is het grootste stilstandsvolume en daarmee de belangrijkste risicopost van de unit.
  • Spoelen van alle tappunten minimaal 1× per week, 2 min warm + 2 min koud (of 15 min koud bij stilstand zonder gebruik). Elk boilercircuit apart doorlopen.
  • Desinfectie tussen verhuuropdrachten met waterstofperoxide (H₂O₂) of thermisch (≥ 60 °C, 20 min aan alle tappunten) — buffer meelopen in H₂O₂-procedure, beide boilercircuits apart bij thermisch.
  • Logboek per unit (serienummer) bijhouden — wettelijk verplicht.
  • Bij verhuur > 6 maanden of op prioritaire locatie: monstername door BRL 6010-gecertificeerde partij.

Juridisch kader

  • Drinkwaterbesluit (hoofdstuk 4: legionellapreventie)
  • Drinkwaterregeling
  • NEN 1006 — Algemene voorschriften voor leidingwaterinstallaties (AVWI)
  • ISSO 55.1 / 55.2 — Handleiding legionellapreventie
  • BRL 6010 — Certificatieschema voor risicoanalyse & beheersplan
  • Arbowet (werknemersbescherming) en Warenwet waar van toepassing

Belangrijke bronnen

Status & revisie

Veld Waarde
Versie 1.0 concept
Datum opstelling 2026-04-19
Volgende revisie 2027-04-19 (of eerder bij wijziging installatie/regelgeving)
Eigenaar POST sanitairverhuur — (naam directeur / verantwoordelijke)
Gecertificeerde adviseur (in te vullen: BRL 6010-bedrijf + certificaatnr.)

Let op: dit pakket is een werkdocument. Voor prioritaire locaties (zorg, kinderopvang, camping, hotel) is formele toetsing door een BRL 6010-gecertificeerd bedrijf wettelijk verplicht. Laat het concept vóór eerste officiële inzet toetsen en aftekenen.

Legionella Beheersplan — Mobiele Doucheunits Type 8D en 5D

Eigenaar installatie: POST sanitairverhuur (bedrijfsnaam + KvK invullen) Objecten: Mobiele doucheunits Type 8D en Type 5D Versie: 1.0 Datum: 2026-04-19 Volgende evaluatie: uiterlijk 12 maanden na dagtekening

1. Doel en reikwijdte

Dit beheersplan beschrijft hoe de groei en verspreiding van Legionella pneumophila in de mobiele doucheunits van POST sanitairverhuur wordt voorkomen. Het plan dekt:

  • De unit zelf (2000 L koudwaterbuffer, beide gasboilers A en B, leidingnet, mengkranen, douchekoppen en — bij Type 5D — wastafelperlators).
  • De keten: opslag op depot → transport → installatie op locatie → gebruik → retour → reiniging/desinfectie.
  • De verantwoordelijkheidsverdeling tussen verhuurder (POST sanitairverhuur) en huurder.

Het plan is van toepassing op elke unit met:

  • Warmwatervoorziening (2 gasgestookte boilers per unit)
  • Douches, wastafels of andere vernevelende tappunten
  • Koudwater-voorraadbuffer en leidingnet met stilstandrisico

2. Beschrijving installatie

Beide types delen dezelfde hoofdarchitectuur: drinkwater-in → 2000 L koudwaterbuffer → 2 gasboilers (A en B) → tappunten via korte leidingen (≤ 3 m). Verschil zit in het aantal en soort tappunten en in de verdeling over boiler B.

2.1 Configuratietabel

Onderdeel Type 8D Type 5D
Tappunten totaal 8 9
Douches 8 5
Wastafelmengkranen — 4
Boiler A bedient 4 douches 4 douches
Boiler B bedient 4 douches 1 douche + 4 wastafelmengkranen
Koudwater-voorraadbuffer 2000 L, vóór beide boilers 2000 L, vóór beide boilers
Leidinglengte boiler → tappunt ≤ 3 m ≤ 3 m
Watertoevoer 3/4" GEKA, drinkwaternet 3/4" GEKA, drinkwaternet
Afvoer 75 mm 75 mm
Elektra 230 V, 16 A CEE 230 V, 16 A CEE

2.2 Risicorelevante kenmerken (gelden voor beide types)

  • Koudwaterbuffer 2000 L (vóór de boilers) → grootste stilstandsvolume van de unit. De boilers desinfecteren het warmwatercircuit thermisch, maar de koudwaterzijde niet. Buffertemperatuur moet altijd onder 25 °C blijven, streven < 20 °C. Dit is de zwakste schakel.
  • Twee afzonderlijke warmwatercircuits → elk circuit afzonderlijk bewaken, spoelen en desinfecteren. Eén storing in boiler A zegt niets over B.
  • Korte leidinglengte (≤ 3 m) → zeer gunstig: weinig stilstandsvolume, snel opwarmen, beperkt risico op dode stukken.
  • Vernevelende tappunten → aerosolen bij douches primair. Bij Type 5D: wastafelmengkranen minder vernevelend, maar wel stilstandsgevoelig (korter gebruik per beurt).
  • Asymmetrische belasting boiler B (Type 5D): boiler B bedient zowel een douche als 4 wastafels — warmwaterafname lager en grilliger dan boiler A. Extra aandacht bij spoelen en meten.
  • Gasboilers → setpoint en werkelijke uittaptemperatuur per boiler apart verifiëren.
  • Flexibele toevoerslangen (GEKA) → eigen hygiënerisico; opslag schoon en droog.

3. Wettelijk kader en classificatie

3.1 Wet- en regelgeving

  • Drinkwaterbesluit hoofdstuk 4 — legionellapreventie
  • Drinkwaterregeling — uitvoeringsregels
  • NEN 1006 — Algemene voorschriften leidingwaterinstallaties
  • ISSO 55.1 / 55.2 — Praktijkhandleiding
  • BRL 6010 — Certificatieschema risicoanalyse en beheersplan
  • Arbeidsomstandighedenbesluit (Arbo) — medewerkersbescherming

3.2 Classificatie per inzet

Type locatie Classificatie Gevolg
Hotel, camping, zorginstelling, asielopvang, penitentiaire inrichting, truckstop, sauna, badinrichting, kinderopvang Prioritair Beheersplan én risicoanalyse door BRL 6010-bedrijf verplicht, monstername verplicht
Evenement, festival, bouwplaats, bedrijfslocatie met enkel werknemers Niet-prioritair Wettelijk geen beheersplan verplicht, maar RIVM adviseert beheersmaatregelen én Arbowet verplicht werkgever tot zorgplicht
Verhuur > 6 maanden op dezelfde locatie Behandelen als prioritair Monstername + periodieke beoordeling

POST sanitairverhuur behandelt elke unit in principe als prioritair om één uniform beheersregime te kunnen voeren en risico's laag te houden.

4. Verantwoordelijkheden

Partij Verantwoordelijkheden
Directie POST sanitairverhuur Beleid vaststellen, middelen beschikbaar stellen, borgen jaarlijkse evaluatie
Legionella-coördinator (intern aangewezen) Beheersplan onderhouden, audits uitvoeren, logboek controleren, escalatie bij incidenten
Servicemonteurs / depotmedewerkers Reiniging/desinfectie bij retour, spoelen, temperatuurmetingen, logboek invullen
Chauffeur/plaatser Unit aansluiten op drinkwaternet, eerste spoelbeurt uitvoeren, huurder instrueren, aansluiting controleren op terugstroombeveiliging
Huurder Dagelijks/wekelijks spoelen conform instructie, geen wijzigingen in de installatie, afwijkingen direct melden
BRL 6010-adviseur (extern) Risicoanalyse toetsen, monstername coördineren, jaarlijkse beoordeling

5. Beheersmaatregelen

5.1 Temperatuur

  • Setpoint beide boilers (A en B): ≥ 65 °C; elk boilercircuit separaat controleren.
  • Warmwater gemeten aan verst gelegen tappunt per circuit: ≥ 60 °C binnen 30 sec na openen (haalbaar dankzij ≤ 3 m leiding).
  • Buffertemperatuur ≤ 25 °C (streven < 20 °C).
  • Koud water aan elk tappunt: ≤ 25 °C, streven < 20 °C.
  • Bij buitentemperatuur > 25 °C of directe zoninstraling op de unit: extra schaduw/isolatie inzetten en buffer- én koudwatertemperatuur dagelijks meten.

5.2 Doorstroming en spoelen

  • Voor uitgifte: alle tappunten ≥ 2 min warm + 2 min koud doorspoelen per circuit. Eindtemperaturen per circuit noteren.
    • Type 8D: 4 douches circuit A + 4 douches circuit B.
    • Type 5D: 4 douches circuit A + 1 douche & 4 wastafels circuit B.
  • Tijdens verhuur (door huurder): minimaal wekelijks 2 min elk tappunt warm én 2 min koud (dus beide boilercircuits), óf bij ongebruikte unit 15 min koud + warm per week. Bij koudwatertemperatuur > 25 °C: dagelijks 2 min spoelen.
  • Type 5D, let op wastafelmengkranen: vaak vergeten in het spoelprogramma — in elke instructie expliciet apart vermelden.
  • Bij retour op depot: volledige unit spoelen + desinfectie (zie 5.3), beide boilercircuits afzonderlijk, buffer meelopen.

5.3 Desinfectie tussen verhuuropdrachten

Standaardprocedure chemisch (waterstofperoxide H₂O₂):

  1. Unit aansluiten op schoon drinkwater. 2000 L koudwaterbuffer meelopen in het circuit.
  2. Doseerunit met H₂O₂ aansluiten op toevoer.
  3. Concentratie dusdanig dat aan elk tappunt en uit de buffer-aftap ≥ 50 ppm H₂O₂ (restgehalte) wordt gemeten met teststrip.
  4. Inwerktijd minimaal 6 uur, alle tappunten afgesloten.
  5. Daarna volledig naspoelen met koud drinkwater tot H₂O₂ < 1 ppm.
  6. Datum, concentratie, duur en uitvoerende in logboek.

Alternatief thermisch (warmwatercircuits):

  1. Beide boilers (A en B) opwarmen tot ≥ 70 °C.
  2. Per tappunt minimaal 20 minuten water laten lopen met uittaptemperatuur ≥ 60 °C (bij voorkeur 65 °C).
  3. Douche- en wastafelkoppen afnemen, in 70 °C-water leggen of vervangen bij kalkaanslag.
  4. Logboek invullen.

De koudwaterbuffer wordt bij thermische desinfectie niet gedesinfecteerd. Gebruik in dat geval vooraf of gelijktijdig een chemische spoeling van de koudwaterkant, of borg de bufferkwaliteit via bemonstering.

5.4 Aerosolbeperking

  • Douchekoppen zonder waterbesparende verstuivers met extreem fijne aerosol.
  • Douche- en wastafelkoppen elk kwartaal controleren op kalk/biofilm; reinigen of vervangen.
  • Defecte koppen direct vervangen (geen provisorische afplakking).

5.5 Leidingnet en dode einden

  • Vaste leidinglengte boiler → eindtappunt ≤ 3 m — dit ontwerpuitgangspunt behouden bij reparatie/uitbreiding.
  • Geen blinde leidingstukken (dead legs) > 5× leidingdiameter (ca. 10 cm bij 3/4"). Aftakkingen naar verwijderde tappunten fysiek verwijderen.
  • Beide boilercircuits volledig gescheiden houden; geen kruisverbindingen.
  • Flexibele slangen na gebruik leeg laten lopen, drogen en stofvrij opslaan.
  • GEKA-koppelingen afdekken tijdens transport en opslag.

5.6 Materiaal en keur

  • Alle onderdelen met watercontact: KIWA/ATA-gekeurd of gelijkwaardig.
  • Reparaties/vervangingen: alleen KIWA-gekeurde componenten. Registratie in logboek.
  • Boilers: jaarlijks onderhoud + certificaat (gas én water) per boiler.

5.7 Terugstroombeveiliging

  • Bij aansluiting op openbaar drinkwaternet: minimaal EA-beveiliging (keerklep) conform NEN 1006 / NEN-EN 1717. Bij aansluiting op onbekend/onbetrouwbaar net: BA-beveiliging (beluchter) toepassen.

6. Monitoring en meten

Meting Frequentie Grenswaarde Actie bij afwijking
Setpoint boiler A én B Bij elke uitgifte ≥ 65 °C Bijstellen, logboek
Temperatuur koudwaterbuffer 2000 L Bij uitgifte + wekelijks tijdens verhuur ≤ 25 °C (streven < 20 °C) Isolatie, schaduw, forceren doorstroming, buffer spuien en navullen
Uittap warmwater verst tappunt per circuit (A en B) Bij uitgifte + maandelijks tijdens lange verhuur ≥ 60 °C binnen 30 s Zie §8
Uittap koudwater (elk tappunt) Bij uitgifte + wekelijks ≤ 25 °C Extra spoelen, isolatie
Restchemie H₂O₂ na desinfectie Elke desinfectie 50–150 ppm inwerkfase, < 1 ppm na naspoel Herhalen
Legionella-monster (PCR of kweek) Bij verhuur > 6 mnd of prioritair: halfjaarlijks; nieuwe/gereviseerde unit: na oplevering < 100 kve/L Zie §8

7. Logboek

Per unit (serienummer, met type 8D of 5D) wordt een logboek bijgehouden. Minimale velden:

  • Datum, uitvoerende, handeling (spoelen / desinfectie / meting / reparatie)
  • Gemeten waarden (temperatuur buffer, boiler A, boiler B, koud tappunten, H₂O₂-concentratie)
  • Naam huurder, locatie, start- en einddatum verhuur
  • Meegegeven instructie aan huurder (gedateerd + paraaf)
  • Afwijkingen en correctieve acties

Zie 04-logboek-template.md voor het sjabloon. Logboek wordt minimaal 3 jaar bewaard.

8. Afwijkingen en escalatie

Signalering Actie
Buffer > 25 °C Isolatie/schaduw controleren, buffer spuien en navullen, dagelijkse meting tot stabiel
Warmwater < 60 °C aan tappunt (één circuit) Betreffende boiler controleren, thermische shock WI-05 op dat circuit, hertest; indien structureel: unit uit dienst
Koudwater > 25 °C aan tappunt Extra dagelijkse spoelbeurten, isolatie toevoerslang, eventueel nachtverversing; bij aanhoudend: unit uit dienst
Legionella < 100 kve/L Geen actie, loggen
Legionella 100–1.000 kve/L Thermische desinfectie (warmwater) + H₂O₂-desinfectie (buffer/koudwater) + hermonstering binnen 2 weken; huurder informeren
Legionella 1.000–10.000 kve/L Unit uit dienst, BRL 6010-partij inschakelen, GGD melden (conform Drinkwaterbesluit)
Legionella > 10.000 kve/L Unit direct uit dienst, bron-/omgevingsonderzoek, melding GGD en ILT, gebruikers (huurder) informeren
Vermoeden ziektegeval bij gebruiker Direct melden GGD + directie; unit uit dienst en in quarantaine tot onderzoek afgerond

9. Opleiding en bewustzijn

  • Alle depot- en servicemedewerkers volgen een interne legionella-instructie (minimaal 2 uur) bij indiensttreding en een jaarlijkse opfrissing. Training expliciet beide types (8D én 5D) bespreken.
  • Legionella-coördinator: aantoonbare kennis op niveau ISSO/SVPB "Legionellapreventie Technicus" of gelijkwaardig.
  • Externe risicoanalyse en toetsing door BRL 6010-adviseur.

10. Evaluatie en borging

  • Jaarlijkse management review: analyse van logboeken, incidenten, monsteruitslagen, klachten — per type apart én geaggregeerd.
  • Beheersplan wordt herzien bij:
    • Wijziging installatie (nieuwe boiler, nieuw type unit, andere desinfectiemethode).
    • Wijziging wet- en regelgeving.
    • Incident met legionella of vermoeden van besmetting.
    • Uiterlijk elke 3 jaar integraal.

Opgesteld door: (naam + functie) Paraaf directie POST sanitairverhuur: _____________ Datum: __________ Getoetst door BRL 6010-bedrijf: _____________ Certificaatnr.: __________ Datum: __________

Risicoanalyse — Mobiele Doucheunits Type 8D en 5D (POST sanitairverhuur)

Deze risicoanalyse beoordeelt elk onderdeel van de installatie op kans × effect van legionellagroei. Methodiek: conform ISSO 55.1 en BRL 6010. De analyse geldt voor beide types; waar de risicoweging per type verschilt wordt dat expliciet vermeld.

Vul per unit (serienummer + type 8D/5D) de kolommen "Waargenomen" en "Restrisico" in bij de eerste opname en bij elke jaarlijkse beoordeling.

Scoringsmodel

  • Kans (K): 1 = zeer laag, 5 = zeer hoog
  • Effect (E): 1 = verwaarloosbaar, 5 = ernstige gezondheidsschade
  • Risicoscore (R) = K × E
  • R ≤ 4: acceptabel; 5–9: beheersen; 10–14: prioriteit; ≥ 15: direct actie

1. Watertoevoer (GEKA 3/4")

Risicofactor K E R Beheersmaatregel
Onbekende waterkwaliteit aan de bron 3 4 12 Uitsluitend aansluiten op gekeurd drinkwaternet; bron vóór aansluiting valideren
Vuile GEKA-koppeling (opslag stof/modder) 3 3 9 Koppeling met dop afgedekt opslaan; vóór aansluiten visueel + met doek reinigen
Terugstroming besmet water 2 5 10 EA- of BA-beveiliging conform NEN-EN 1717
Flexibele toevoerslang lang blootgesteld aan zon 4 3 12 Slang afdekken/ingraven/isoleren; dagelijks koudwatertemperatuur meten

2a. Koudwater-voorraadbuffer 2000 L (vóór de boilers)

Type 8D heeft een koudwaterbuffer van 2000 L aan de drinkwaterzijde, vóór beide boilers. Dit is het grootste stilstandsvolume van de unit en daarmee de belangrijkste risicopost.

Risicofactor K E R Beheersmaatregel
Buffer boven 25 °C door warmte-inbreng (zon, hal, zomer) 5 4 20 Isolatie buffer; temperatuurvoeler + logging; witte/reflecterende behuizing; zomerregime (zie tips-en-advies); bij > 25 °C: spuien + navullen
Stilstand bij laag verbruik — water verblijft dagen in buffer 4 4 16 Minimale doorstroming borgen (dagelijks tappen op alle circuits); bij leegstand: buffer volledig leeg & droog
Sediment/biofilm op bodem en wand 3 4 12 Jaarlijks spuien via laagste aftap; halfjaarlijkse inwendige inspectie; chemische reiniging bij zichtbare aanslag
Geen terugstroombeveiliging tussen bronnet en buffer 2 5 10 EA/BA conform NEN-EN 1717 tussen GEKA-bron en buffer-inlaat
Biofilm op buffertoevoer/uitgangsleiding 3 3 9 Meelopen in chemische desinfectie (H₂O₂) bij retour
Lekkage / corrosie buffer 2 4 8 Halfjaarlijkse visuele inspectie; drukproef
Buffer direct op gasboilers aangesloten zonder isolatie → warmtedoordraging terug in buffer (stratificatie omhoog bij stilstand) 3 4 12 Thermische scheiding/isolatie tussen boiler-inlaat en bufferuitlaat; terugslagklep naar buffer

Kernpunt: de 2000 L koudwaterbuffer moet bij elk verblijf onder 25 °C blijven. Het legionella-risico ligt hier: de boilers desinfecteren het warmwatercircuit thermisch, maar de koudwaterzijde niet. Temperatuurborging van de buffer is dus de harde eis.

2. Warmwaterboilers (gasgestookt, 2 stuks — A en B)

Type 8D heeft twee onafhankelijke boilers:

  • Boiler A: bedient 4 douches
  • Boiler B: bedient 4 douches + 4 wastafelmengkranen

Beheersmaatregelen per boiler afzonderlijk uitvoeren en loggen.

Risicofactor K E R Beheersmaatregel
Setpoint te laag (< 60 °C) op één of beide boilers 3 5 15 Setpoint standaard 65 °C, gelabeld per boiler; controle A én B bij elke uitgifte
Één boiler uitgevallen — huurder gebruikt nog de werkende kant 3 4 12 Status-indicator per boiler; bij storing beide circuits uit dienst of gescheiden afsluiten
Onvoldoende capaciteit → lange opwarmtijd bij piekgebruik 3 3 9 Capaciteitsberekening per boiler (4 tappunten × 10 L/min × 5 min piek); piekkraan aanpassen
Kalkaanslag op verwarmingselement/warmtewisselaar 3 3 9 Jaarlijks onderhoud + ontkalken per boiler
Gaskeur verlopen 1 5 5 Jaarlijkse gaskeur beide boilers
Biofilm/sediment in boilerreservoir (indien voorraadtype) 3 4 12 Jaarlijks spuien + inspectie; chemische reiniging bij zichtbare aanslag
Lekkage / corrosie 2 4 8 Halfjaarlijkse visuele inspectie; drukproef

4. Leidingnet

Gunstige ontwerpfactor: leidinglengte boiler → tappunt ≤ 3 m. Dit beperkt stilstandsvolume en versnelt opwarmtijd; binnen ± 30 sec is 60 °C aan de kraan haalbaar.

Risicofactor K E R Beheersmaatregel
Dead legs > 5× leidingdiameter (~10 cm bij 3/4") 3 4 12 Verwijderen tijdens build/review; tekening per boilercircuit in logboek
Leiding > 3 m tussen boiler en tappunt na reparatie/uitbreiding 2 3 6 Ontwerpuitgangspunt ≤ 3 m borgen bij elke wijziging
Warm- en koudwater ongeïsoleerd langs elkaar 3 3 9 Isolatie of fysieke scheiding; koudwatertemperatuur meten
Kruisverbinding tussen circuit A en B creëert dood stuk 2 4 8 Boilercircuits fysiek gescheiden houden; tekening onderhouden
Niet-gekeurde reparatieonderdelen 2 4 8 Inkoopbeleid: alleen KIWA/ATA; logboek materiaalwijzigingen

5. Tappunten

Type Tappunten Verdeling
8D 8 douches boiler A: 4 · boiler B: 4
5D 5 douches + 4 wastafels boiler A: 4 douches · boiler B: 1 douche + 4 wastafels
Risicofactor K E R Beheersmaatregel
Kalk/biofilm in douchekop 4 4 16 Kwartaalreiniging; jaarlijkse vervanging; thermische shock 70 °C
Thermostatische mengkraan douche: mengtraject 30–45 °C wordt stagnant 4 4 16 Spoelprogramma per tappunt (warm max open → koud max open); mengkraan kwartaallijks demonteren/controleren
Wastafelmengkraan (alleen 5D) — laag gebruik, korte open-duur, vaak vergeten bij spoelen 4 3 12 Expliciet in huurder-instructie; bij servicebezoek altijd 4 wastafels meenemen in meting
Wastafelperlator (alleen 5D): fijne verneveling + kalkplek 3 3 9 Kwartaalreiniging/vervanging perlators
Asymmetrische belasting boiler B (5D): 1 douche + 4 wastafels → grillige en lagere warmwaterafname dan boiler A 3 3 9 Boiler B expliciet meten bij WI-01; wekelijks thermische shock overwegen bij lange verhuur
Waterbesparende sproeikop met fijne aerosol 3 4 12 Standaardkop zonder extreem fijne verneveling; sprayrichting omlaag/naar muur
Defecte kraan geeft stilstand 3 3 9 Dagelijkse visuele check door huurder; melding binnen 24 uur

6. Opslag en transport

Risicofactor K E R Beheersmaatregel
Unit langdurig gevuld in opslag 5 4 20 Unit altijd volledig leeg en droog opslaan; vóór volgende inzet desinfecteren + spoelen
Slangen vochtig opgerold 4 3 12 Uitblazen, drogen, afgedekt hangen
Opslag in warme hal/zomer 3 3 9 Max 25 °C opslag; seizoensregime zomer (zie 06-tips)

7. Gebruik op locatie

Risicofactor K E R Beheersmaatregel
Huurder spoelt niet 4 4 16 Duidelijke klantinstructie; steekproef bij lange verhuur; aanvraag plicht logboekregel
Weekenden/nachten lange stilstand 4 3 12 Maandagochtend-spoelprotocol opnemen in instructie
Gebruik door kwetsbare groepen (zorg, ouderen, kinderen) 3 5 15 Prioritaire classificatie → monstername verplicht
Buitentemperatuur > 30 °C meerdere dagen 4 3 12 Zomerregime: extra schaduw, dagelijks spoelen, eventueel koelbox toevoerslang

8. Organisatorisch

Risicofactor K E R Beheersmaatregel
Geen BRL 6010-toets op beheersplan 3 4 12 Minimaal éénmalige externe toets + driejaarlijkse herbeoordeling
Onvoldoende opgeleid personeel 3 4 12 Interne instructie + jaarlijkse opfrissing; coördinator certificeren
Logboek onvolledig 4 3 12 Digitaal logboek met verplichte velden (zie 04-logboek-template)

Samenvatting top-risico's (R ≥ 15)

  1. Unit gevuld opgeslagen (R=20) → altijd leeg en droog afvoeren, inclusief 2000 L koudwaterbuffer en beide boilercircuits.
  2. Koudwaterbuffer > 25 °C (R=20) → isolatie, schaduw, temperatuurlogging, zomerregime verplicht.
  3. Buffer-stilstand bij laag verbruik (R=16) → dagelijks tappen op alle circuits; bij leegstand buffer volledig leeg.
  4. Kalk/biofilm douchekop (R=16) → kwartaalreiniging.
  5. Thermostatische mengkraan stagnantie (R=16) → gericht spoelprogramma.
  6. Huurder spoelt niet (R=16) → klantinstructie + contractuele borging, expliciet met 4 wastafels benoemd.
  7. Boiler-setpoint < 60 °C op A of B (R=15) → setpoint 65 °C met label + controle per boiler bij uitgifte.
  8. Kwetsbare gebruikersgroep (R=15) → prioritair regime, monstername.

Gunstig door ontwerp:

  • Korte leiding (≤ 3 m) verlaagt dead-leg-risico en versnelt opwarming.
  • Twee gescheiden boilercircuits: bij storing in één blijft het andere in controle (mits procedureel gescheiden wordt gehouden).

Meest kritieke component: de 2000 L buffer — door het grote volume bepaalt deze het leeuwendeel van het stagnatierisico. Beheersmaatregelen daarop moeten het strengst zijn.

Werkinstructies — Legionellapreventie Doucheunits (Type 8D en 5D)

Concrete, uitvoerbare instructies voor depot- en servicemedewerkers van POST sanitairverhuur. Elke instructie is zelfstandig bruikbaar; print en hang op in het depot.

Unit-configuratie kort:

Type 8D Type 5D
Boiler A 4 douches 4 douches
Boiler B 4 douches 1 douche + 4 wastafelmengkranen
Tappunten 8 9
Buffer 2000 L koudwater 2000 L koudwater

WI-01 — Spoelprocedure bij uitgifte (vóór transport naar huurder)

Duur: ± 25 min (Type 8D) / ± 25 min (Type 5D) Benodigd: temperatuurmeter (0,1 °C), logboek, stopwatch

Beide types hebben twee boilers. Voer stappen 3–6 afzonderlijk uit voor circuit A en circuit B.

  • Type 8D: circuit A = 4 douches; circuit B = 4 douches.
  • Type 5D: circuit A = 4 douches; circuit B = 1 douche + 4 wastafelmengkranen.
  1. Sluit unit aan op drinkwaternet; schakel beide boilers in op 65 °C. Controleer setpoint aan de displays van boiler A én B.
  2. Wacht tot beide boilers op temperatuur zijn.
  3. Per circuit (A daarna B): open alle bijbehorende kranen op volledig warm, laat 2 minuten doorstromen. Bij Type 5D circuit B: douche én 4 wastafels tegelijk.
  4. Meet bij de verst gelegen douche per circuit de warmwatertemperatuur na 30 sec en 2 min. Bij Type 5D óók 1 wastafelmengkraan op circuit B. Noteer alle waarden.
  5. Zet alle kranen op volledig koud, laat 2 minuten doorstromen (alle tappunten tegelijk).
  6. Meet koudwatertemperatuur bij verst gelegen tappunt én bufferinhoud (via aftap of voeler). Beide moeten ≤ 25 °C. Noteer.
  7. Controleer alle douchekoppen (en bij 5D ook 4 wastafelperlators) op zichtbare kalk/verkleuring. Vervang indien twijfel.
  8. Vul logboek in (WI-01-regel): datum, tijd, uitvoerende, type unit, setpoint A+B, buffer-temperatuur, warm/koud per circuit, bijzonderheden.

Afkeurcriteria:

  • Warm < 60 °C na 2 min op één van beide circuits → unit niet uitgeven, zie WI-05 (thermische shock) voor het betreffende circuit.
  • Buffer > 25 °C → zie WI-09 (buffer-correctie) en niet uitgeven.
  • Koud > 25 °C aan tappunt → oorzaak onderzoeken; niet uitgeven tot opgelost.
  • Type 5D: wastafelmengkraan onder 60 °C terwijl de douche op boiler B wel ≥ 60 °C is → mengkraan defect, vervangen.

WI-02 — Chemische desinfectie bij retour (H₂O₂)

Duur: ± 1,5 uur arbeid + 6 uur inwerktijd + 45 min naspoelen Benodigd: doseerunit H₂O₂ (≥ 35 %), teststrips 0–300 ppm H₂O₂, PBM (bril, handschoenen, overall), logboek

Geldt voor beide boilercircuits én de 2000 L koudwaterbuffer. De doseerunit zit op de hoofdtoevoer; buffer en beide circuits worden gelijktijdig gevuld.

  1. Leeg unit volledig (2000 L buffer via laagste aftap, boiler A én B, alle leidingen).
  2. Sluit doseerunit op hoofdtoevoer. Vul systeem met water + H₂O₂ dusdanig dat aan elk tappunt + de buffer-aftap 50–150 ppm meetbaar is (teststrip).
    • Type 8D: 8 tappunten (4 + 4 douches) + buffer.
    • Type 5D: 9 tappunten (4 douches A + 1 douche B + 4 wastafels B) + buffer.
  3. Open elk tappunt kort tot geur/teststrip bevestigt dat oplossing daar staat. Bij 5D: wastafels niet vergeten. Sluit kranen.
  4. Laat minimaal 6 uur intrekken. Unit afsluiten voor gebruik (bord).
  5. Spoel unit met schoon drinkwater tot H₂O₂ < 1 ppm aan elk tappunt én de buffer-aftap (meet met teststrip).
  6. Log in WI-02-regel: datum, uitvoerende, type unit, gemeten concentraties per circuit + buffer (voor/na), duur.

Veiligheid:

  • Nooit H₂O₂ mengen met chloor of zuren.
  • Werk altijd met PBM; ventilatie aan.
  • MSDS H₂O₂ in het depot beschikbaar.

WI-03 — Thermische desinfectie (alternatief, warmwatercircuits)

Duur: ± 3,5 uur (beide boilers) Benodigd: temperatuurmeter, hittebestendige handschoenen, logboek

Alleen warmwatercircuits worden thermisch gedesinfecteerd; de koudwaterbuffer valt hier buiten en moet via WI-02 (of hermonstering) worden geborgd.

  1. Zet boiler A én B op 70 °C (of hoogst haalbaar, minimaal 65 °C).
  2. Wacht tot beide op temperatuur zijn.
  3. Circuit A (beide types: 4 douches): open per douchekop gedurende minimaal 20 minuten de warmwaterkraan maximaal; meet temperatuur na 5 min en aan eind (doel ≥ 60 °C).
  4. Circuit B:
    • Type 8D: idem voor 4 douches.
    • Type 5D: 1 douche én 4 wastafelmengkranen (elk ≥ 20 min op max warm, stromend).
  5. Neem alle douchekoppen (en bij 5D ook 4 wastafelperlators) af, dompel 20 min in 70 °C-water. Vervang bij kalk.
  6. Reset beide boilers naar 65 °C.
  7. Log in WI-03-regel: datum, uitvoerende, type unit, gemeten temperaturen per tappunt per circuit, duur.

Let op: risico op verbranding — plaats waarschuwingsbord; schakel tappunten buiten werk af van publiek bereik.

WI-04 — Maandelijkse steekproefcontrole (bij lopende verhuur > 30 dagen)

  1. Servicemonteur rijdt naar locatie; brengt logboek en meter mee.
  2. Controle op locatie:
    • Koudwaterbuffer 2000 L ≤ 25 °C? Meet via aftap of voeler. Noteer.
    • Warm uittap verst punt per boilercircuit (A én B) ≥ 60 °C? Meet en noteer.
    • Type 5D: minstens één wastafelmengkraan (circuit B) warm ≥ 60 °C? Meet en noteer.
    • Koud uittap ≤ 25 °C? Meet op minimaal 3 punten verspreid. Noteer.
    • Logboek huurder ingevuld? Foto maken.
    • Zichtbare lekkages, kalk, vreemde geur?
  3. Bij afwijking: directe correctie + klantgesprek + vermelding in logboek.
  4. Bij verhuur > 6 maanden: watermonster per circuit (warm verst tappunt A, warm verst tappunt B, koud + buffer), verzenden naar geaccrediteerd laboratorium (conform NEN-EN-ISO 11731).

WI-05 — Corrigerende thermische shock (per circuit)

Uit te voeren bij een boiler/circuit onder 60 °C op tappunt, of preventief maandelijks bij langdurige verhuur. Specificeer altijd voor welk(e) circuit(s): A, B of beide.

  1. Betrokken boiler(s) op 70 °C, wacht tot op temperatuur.
  2. Tap elk tappunt van het betreffende circuit minimaal 5 min open op warm, totdat ≥ 65 °C uit de kraan komt.
    • Circuit A (beide types): 4 douches.
    • Circuit B Type 8D: 4 douches.
    • Circuit B Type 5D: 1 douche + 4 wastafels.
  3. Laat het betreffende circuit 60 min continu draaien.
  4. Reset naar 65 °C.
  5. Log in WI-05-regel: type unit, welk(e) circuit(s), temperaturen per tappunt.

WI-06 — Uit dienst nemen en quarantaine

Bij: Legionella > 1.000 kve/L, vermoeden ziektegeval, herhaaldelijk buiten specs, of buffer structureel > 25 °C.

  1. Label unit met "QUARANTAINE — niet gebruiken" (rood label met datum + uitvoerende + type).
  2. Leeg volledig (buffer + beide boilers), blokkeer kranen (afsluiter + verzegeling).
  3. Meld aan legionella-coördinator binnen 2 uur.
  4. Coördinator informeert huurder en (indien ≥ 10.000 kve/L of ziektegeval) GGD en ILT.
  5. BRL 6010-partij betrekken voor bronanalyse voordat unit opnieuw in dienst gaat.

WI-07 — Opslag in het depot

  1. Unit altijd volledig leeg en droog wegzetten:
    • 2000 L buffer volledig aftappen via laagste aftap (kritiek — grootste risicobron).
    • Boiler A én B leeg (beide aftappen).
    • Leidingen beide circuits leeg (laagste punt open, blazen met droge perslucht aan te bevelen).
  2. Alle kranen open laten tijdens opslag (geen geblokkeerd water):
    • Type 8D: alle 8 douchekranen open.
    • Type 5D: alle 5 douchekranen + 4 wastafelmengkranen open.
  3. Slangen apart opgerold aan haak; uiteinden afgedekt.
  4. Opslagruimte ≤ 25 °C, droog, stofvrij.
  5. Bij opslag > 30 dagen: kort spoelprogramma op beide circuits + visuele check vóór volgende uitgifte logboekgewijs vastleggen.

WI-08 — Eerste aansluiting op locatie (door chauffeur/plaatser)

  1. Controleer bron: is het een gekeurd drinkwaternet? Zo niet → weigeren en overleg verhuurder.
  2. Sluit EA/BA-terugstroombeveiliging tussen bronkraan en GEKA-slang (altijd meenemen).
  3. Sluit GEKA aan; spoel toevoerslang 1 min vóór aansluiting op unit (vuilafvoer).
  4. Vul buffer + beide boilers, zet boilers aan (65 °C).
  5. Voer WI-01 uit (spoelprocedure + meting per circuit + buffer).
  6. Overhandig aan huurder: 07-huurder-instructie.md — juiste type-sectie aankruisen. Laat aftekenen.
  7. Leg logboekmap in de unit met eerste regel ingevuld (incl. type 8D/5D).

WI-09 — Buffer-correctie (buffer > 25 °C)

  1. Sluit toevoer; open laagste aftap buffer; laat volledig leeglopen.
  2. Sluit aftap; open toevoer; vul buffer met vers drinkwater.
  3. Spoel alle tappunten 2 min koud door om leidingen tussen buffer en tappunt te ververst.
  4. Meet buffertemperatuur na 30 min stilstand: moet ≤ 25 °C zijn.
  5. Als opnieuw > 25 °C: controleer isolatie, schaduw, omgeving (zon, warmtebron naast buffer); monteer reflecterende cover; evt. temperatuurvoeler/alarm toevoegen.
  6. Log in WI-09-regel: datum, uitvoerende, begintemperatuur, eindtemperatuur, oorzaak.

Veiligheidsvoorschriften medewerker

  • Bij werk met hete leidingen (≥ 60 °C): hittebestendige handschoenen.
  • Bij H₂O₂: chemisch bestendige handschoenen, veiligheidsbril, gelaatsscherm bij opmengen > 10 %.
  • Aerosol-blootstelling vermijden: draag FFP3-masker bij openen van unit die langer dan 1 week stilstond zonder desinfectie.
  • Na elke werkbeurt: handen wassen, kleding wisselen bij zichtbaar contact.

Logboek — Mobiele Doucheunit

Per unit één logboek. Digitaal bijhouden is voorkeur; papier alleen als back-up. Bewaartermijn: minimaal 3 jaar.

Unitgegevens (eenmalig invullen)

Veld Waarde
Unit-ID / serienummer
Type ☐ 8D (8 douches) · ☐ 5D (5 douches + 4 wastafels)
Bouwjaar
Boiler A type + capaciteit bedient: 4 douches (beide types)
Boiler B type + capaciteit 8D: 4 douches · 5D: 1 douche + 4 wastafels
Setpoint (standaard, beide boilers) 65 °C
Koudwater-voorraadbuffer 2000 L, vóór beide boilers
Aantal tappunten totaal 8D: 8 · 5D: 9
Max leidinglengte boiler → tappunt ≤ 3 m
Datum ingebruikname
Laatste BRL 6010-toets
Eigenaar POST sanitairverhuur

Vaste materialen en keuringen

Onderdeel Type/fabrikant KIWA/ATA nr. Laatste keur
Koudwaterbuffer 2000 L
Koudwaterbuffer 2000 L
Boiler A
Boiler B
Toevoerslang GEKA
Terugstroombeveiliging EA / BA
Mengkranen douche (8D: 8× · 5D: 5×)
Mengkranen wastafel (alleen 5D: 4×)
Douchekoppen (8D: 8× · 5D: 5×)
Wastafelperlators (alleen 5D: 4×)

Dagelijks/periodiek logboek

Legenda activiteitcode

  • U = uitgifte / WI-01
  • C = chemische desinfectie / WI-02
  • T = thermische desinfectie / WI-03
  • M = maandelijkse check / WI-04
  • S = thermische shock / WI-05
  • Q = quarantaine / WI-06
  • O = opslag-check / WI-07
  • A = aansluiting locatie / WI-08
  • R = reparatie
  • X = afwijking / incident

Tabelsjabloon

Datum Tijd Code Uitvoerende Buffer (°C) Warm A (°C) Warm B douche (°C) Warm B wastafel (°C) Koud tap (°C) H₂O₂ (ppm) Huurder + locatie Opmerking / afwijking Paraaf

Monstername-register (legionella-analyse)

Datum monster Circuit (A/B/koud) Tappunt Monstertype (warm/koud) Lab Resultaat (kve/L) Actie Paraaf

Signaleringswaarden:

  • < 100 kve/L: geen actie
  • 100–1.000: thermische desinfectie + hermonstering binnen 2 wk
  • 1.000–10.000: unit uit dienst, GGD-melding

  • 10.000: direct uit dienst, GGD + ILT, onderzoek bron

Incidentregister

Datum Type incident Beschrijving Genomen actie Afgesloten op Paraaf coördinator

Huurder-instructie afgegeven

Datum Huurder Naam contactpersoon E-mail Telefoon Instructie versie Paraaf huurder Paraaf chauffeur

Jaarlijkse evaluatie

Jaar Uitgevoerde spoelbeurten Uitgevoerde desinfecties Aantal monsters Aantal afwijkingen Corrigerende acties Beoordelaar Datum

Tip: maak bovenstaande tabellen aan in een spreadsheet of een mini-app. Velden met vaste keuzes (activiteitcode, huurder) dropdown maken. Zorg voor tijdstempel per rij. Een foto-upload per incident (lekkage, aanslag) versnelt opvolging aanzienlijk.

Checklists — Operationele Controlepunten (POST sanitairverhuur)

Printbare checklists voor de vaste momenten. Elke checklist wordt ondertekend en aan het logboek gehecht. Kruis bovenaan het type unit aan.

Unit-type: ☐ Type 8D (8 douches, 2×4 op A/B) · ☐ Type 5D (5 douches + 4 wastafels; A = 4 douches, B = 1 douche + 4 wastafels)

⬇ Download PDF

CL-01 — Uitgifte-checklist (bij vertrek depot)

Unit-ID: ________________ Type: ☐ 8D / ☐ 5D Datum: __________ Uitvoerende: __________

  • Unit is de afgelopen 7 dagen gedesinfecteerd (chemisch of thermisch, beide circuits + buffer) — datum: _______
  • Unit is volledig leeg/droog uit opslag gehaald (2000 L buffer én boiler A én B)
  • Visuele inspectie: geen zichtbare kalk, schimmel, lekkage
  • Alle douchekoppen gecontroleerd (8D: 8 stuks; 5D: 5 stuks); vervangen indien nodig
  • (5D) Alle 4 wastafelperlators gecontroleerd; vervangen indien nodig
  • Alle mengkranen draaien vloeiend over volledige traject
  • Setpoint boiler A = 65 °C, display leesbaar
  • Setpoint boiler B = 65 °C, display leesbaar
  • Terugstroombeveiliging (EA/BA) meegeladen
  • GEKA-koppelingen schoon, dop afgedekt
  • Logboekmap aanwezig in unit
  • Huurder-instructie (07-huurder-instructie.md) geprint in map — type-sectie aangekruist
  • WI-01 uitgevoerd; temperaturen genoteerd in logboek
    • Koudwaterbuffer 2000 L: ____ °C (≤ 25, streven < 20)
    • Warm circuit A (verst) na 2 min: ____ °C (≥ 60)
    • Warm circuit B douche (verst) na 2 min: ____ °C (≥ 60)
    • (5D) Warm circuit B wastafel na 2 min: ____ °C (≥ 60)
    • Koud verst tappunt na 2 min: ____ °C (≤ 25)
  • Laatste H₂O₂-restmeting < 1 ppm op beide circuits + buffer
  • Unit-foto gemaakt (bewijs schone staat)

Paraaf: __________

⬇ Download PDF

CL-02 — Aansluiting op locatie (door chauffeur/plaatser)

Unit-ID: ________________ Type: ☐ 8D / ☐ 5D Datum: __________ Locatie: __________

  • Bron is gekeurd drinkwaternet (vraag huurder, eventueel meterkast-foto)
  • Omgevingstemperatuur en zoninstraling beoordeeld (zomerprotocol?)
  • Terugstroombeveiliging tussen bronkraan en slang gemonteerd
  • Toevoerslang 1 min doorgespoeld vóór aansluiting
  • Aansluiting op unit lekdicht
  • Boiler A gestart; temperatuur 65 °C bereikt
  • Boiler B gestart; temperatuur 65 °C bereikt
  • Koudwaterbuffer gevuld; temperatuur ≤ 25 °C gemeten
  • WI-01 uitgevoerd; temperaturen per circuit genoteerd
  • Afvoer 75 mm correct aangesloten en doorloopt
  • Elektra 230 V/16 A CEE aangesloten op gekeurde groep
  • Huurder-instructie overhandigd en getekend (type aangekruist)
  • Logboek ingevuld, eerste regel gezet (met type 8D/5D)
  • Contactgegevens storingsnummer POST sanitairverhuur in de unit zichtbaar

Paraaf chauffeur: __________ Paraaf huurder: __________

⬇ Download PDF

CL-03 — Inname-checklist (retour op depot)

Unit-ID: ________________ Type: ☐ 8D / ☐ 5D Datum: __________ Uitvoerende: __________

  • Logboek huurder ontvangen; volledigheid gecontroleerd
  • Visuele inspectie exterieur en interieur
  • Douchekoppen (8D: 8; 5D: 5) en (5D) 4 wastafelperlators: kalk / biofilm / beschadiging? (foto bij afwijking)
  • Afvoer doorlatend, geen geurhinder
  • Boiler A en B correct uitgeschakeld
  • Schade geconstateerd: ja / nee (zo ja: formulier schadeclaim)
  • Unit volledig geleegd (2000 L buffer via laagste aftap, boiler A, boiler B, alle leidingen beide circuits)
  • Externe reiniging + sanitaire reiniging uitgevoerd
  • WI-02 (chemisch H₂O₂, incl. buffer) of WI-03 (thermisch warmwatercircuits) uitgevoerd op beide circuits
    • Methode: ________ Start: ____ Einde: ____ Restwaarden A: ____ Restwaarden B: ____ Buffer: ____
  • Unit op opslaglocatie met alle kranen open en aftap buffer/A/B open
  • Slangen uitgeblazen en opgehangen
  • Logboekregel volledig

Paraaf: __________

⬇ Download PDF

CL-04 — Maandelijks onderhoud depot (per unit)

Unit-ID: ________________ Type: ☐ 8D / ☐ 5D Maand: ____________

  • Visueel: corrosie/koeldek/dichtingen
  • Boiler A: werkingscheck, temperatuurcurve, gaskeur geldig?
  • Boiler B: werkingscheck, temperatuurcurve, gaskeur geldig?
  • Buffer: visuele check + temperatuur bij testvulling ≤ 25 °C
  • Terugstroombeveiliging: drukverschiltoets
  • Thermostatische mengkranen (douche + evt. wastafel): volledige slag, geen lekkage
  • Douchekoppen + (5D) wastafelperlators: ontkalken/vervangen indien nodig
  • Opslagruimte-temperatuur geverifieerd (< 25 °C, droog)
  • Steekproef thermische shock (WI-05) uitgevoerd op één circuit (rouleren)
  • Voorraad H₂O₂, teststrips, vervangonderdelen op peil

Paraaf coördinator: __________

⬇ Download PDF

CL-05 — Kwartaal: diepgaande controle

Kwartaal: Q___ jaar: ______ Unit-ID: __________ Type: ☐ 8D / ☐ 5D

  • Alle douchekoppen (en 5D: wastafelperlators) afgenomen, gereinigd of vervangen
  • Mengkranen gedemonteerd en geïnspecteerd
  • 2000 L buffer gespuid + inwendig geïnspecteerd op aanslag/sediment
  • Boilers A en B gespuid/aftap gecontroleerd op sediment
  • Leidingnet visueel gecontroleerd op dead legs (beide circuits)
  • Samplecheck: 1 unit uit de vloot random monster
  • Update dead-leg register (tekening per type)

Paraaf coördinator: __________

⬇ Download PDF

CL-06 — Jaarlijkse externe beoordeling

Jaar: ______

  • BRL 6010-partij heeft risicoanalyse getoetst (per type — 8D en 5D)
  • Advies verwerkt in beheersplan (versie bumpen)
  • Logboeken van alle units (8D én 5D) gereviewd
  • Monstername-trend beoordeeld
  • Incidentenoverzicht geanalyseerd
  • Opleidingsbehoefte bepaald; trainingen gepland
  • Management review getekend door directie POST sanitairverhuur
  • Volgende evaluatiedatum vastgelegd

Paraaf directie: __________ Paraaf BRL 6010-adviseur: __________

Tips & Advies — Praktische Legionellapreventie voor Doucheverhuur

Verzameling praktijkadviezen, veelgemaakte fouten en optimalisaties specifiek voor de mobiele doucheunits Type 8D en Type 5D van POST sanitairverhuur. Bedoeld als aanvulling op het formele beheersplan.

1. Strategische keuzes

1.1 Eén uniform regime in plaats van prioritair/niet-prioritair

Regel al uw units als prioritair. Voordelen:

  • Eén werkwijze voor alle medewerkers → minder fouten.
  • Juridisch altijd aan de veilige kant, ook als huurder inzet onverwacht wijzigt (bouwplaats wordt ineens publieke doucheplek bij een evenement).
  • Klantperceptie: u bent de nette speler in de markt.

1.2 Certificering als verkoopargument

Laat een BRL 6010-gecertificeerd bedrijf het beheersplan toetsen en publiceer dit (certificaatnummer op factuur, website, offerte). Prioritaire huurders (hotels, zorg, overheid) kunnen alleen bij u terecht en zullen voor u kiezen ondanks iets hogere prijs.

1.3 Digitaal logboek

Papieren logboeken gaan verloren, worden nat, onleesbaar. Een simpele tool (Google Sheets, Airtable, een eigen webapp op basis van het LAMP/Laravel project in deze workspace) met:

  • QR-code op elke unit → opent logboek van dié unit
  • Verplichte velden, dropdowns voor activiteit
  • Automatische alert bij afwijkingstemperaturen
  • Exporteerbaar PDF bij inspectie

Bespaart uren per maand en levert bewijsmateriaal bij claims.

2. Technische optimalisaties

2.1 Dead-leg sanering

Maak één keer een isometrische tekening van het leidingnet per unittype. Markeer elk stuk leiding dat langer dan 5× diameter stilstaat. Verwijder fysiek (niet afsluiten met een dop — dan blijft het dood).

2.2 Isoleren koudwaterleiding

Vooral in zomermaanden is koudwater > 25 °C een reëel probleem bij mobiele units. Oplossingen:

  • Geïsoleerde toevoerslang (± € 8/m extra, verdient zich terug in minder klachten).
  • Slang ingraven of onder de unit leiden i.p.v. over het dak/in de zon.
  • Witte/reflecterende coating op boilerbehuizing bij buitenopstelling.

2.3 Boiler-setpoint hoger dan vereiste uittap

Setpoint 65 °C i.p.v. 60 °C geeft marge tegen:

  • Warmteverlies in leiding (bij ≤ 3 m beperkt, ± 1–3 °C)
  • Pieken waarbij boilertemperatuur daalt
  • Zekerheid dat aan elk tappunt ≥ 60 °C komt

Bij Type 8D en 5D met twee boilers: setpoint gelijk zetten (beide 65 °C). Verschillende setpoints per boiler leidt tot inconsistente uittaptemperaturen en verwarring bij medewerkers.

2.4 Spoelventielen / thermische ontlasters

Voor units in langdurige verhuur: overweeg automatische spoelventielen met timer (bv. elke nacht 02:00 uur 2 min). Kosten: ± € 300/unit, elimineert menselijk falen.

2.5 Boilercapaciteit afstemmen op gebruik

Beide types hebben twee boilers, elk met eigen gebruikspatroon:

Type 8D:

  • Boiler A (4 douches): voorspelbare pieken bij gelijktijdig douchen.
  • Boiler B (4 douches): gelijkwaardige belasting als A → symmetrisch regime.

Type 5D:

  • Boiler A (4 douches): hoogste belasting.
  • Boiler B (1 douche + 4 wastafels): beduidend lagere en grilligere warmwaterafname. Warmwater staat vaker stil bij lichte bezetting → extra kwetsbaar voor legionellagroei. Neem boiler B in een lopende 5D-verhuur altijd mee in de maandelijkse check.

Als een boiler structureel onder 60 °C zakt bij piekbelasting: serienummer loggen en fabrikant/installateur inschakelen voor capaciteitscheck. Niet de workaround van "setpoint verlagen" kiezen.

2.5b Koudwaterbuffer 2000 L — het kritieke onderdeel

De 2000 L koudwaterbuffer (vóór de boilers) is het grootste stilstandsvolume in de unit en daarmee de belangrijkste risicopost. Boilers desinfecteren het warmwater thermisch, maar de koudwaterzijde niet — daar ligt dus de zwakke schakel.

Harde doelwaarden:

  • Buffertemperatuur ≤ 25 °C, streven < 20 °C.
  • Bij verhuurstart: buffer volledig met vers drinkwater gevuld uit gekeurd net.
  • Bij verhuur > 7 dagen zonder gebruik: buffer spuien en navullen vóór volgende gebruiksdag.

Praktische maatregelen (goed naar slecht, doe de eerste paar altijd):

  1. Temperatuurvoeler + datalogger op de buffer. Dagelijkse piek/gemiddelde in digitaal logboek. Alarm bij > 23 °C als vroege waarschuwing.
  2. Isolatie van de buffer: dikke PUR-schil + witte buitenzijde. Voorkomt opwarming door zon en door warmtestraling vanuit boilerruimte.
  3. Schaduw op de unit: bij buitenopstelling een eenvoudige markieze of zeil. Kost weinig, dringt bufferopwarming tientallen graaddagen per jaar terug.
  4. Thermische scheiding boilerruimte ↔ bufferruimte: boilers produceren warmte die de buffer ongewenst opwarmt. Isolatieschot plaatsen.
  5. Doorstroming forceren bij laag verbruik: dagelijkse spoelronde die minimaal ca. 200 L uit de buffer trekt (dus ± 10 % ververst per dag).
  6. Leegmaken bij opslag: altijd volledig leeg en droog. 2000 L stilstaand water bij kamertemperatuur = hoogste legionella-risico van de hele vloot.

Inspectie en onderhoud:

  • Jaarlijks inwendige inspectie + spuien onderaan.
  • Halfjaarlijks drukproef + visuele controle behuizing en aansluitingen.
  • Bij retour: buffer meelopen in H₂O₂-desinfectie (WI-02) — concentratie ook via buffer-aftap meten.

Monstername:

  • Bij verhuur > 6 mnd: monster uit buffer-aftap én uit warm tappunt A én warm tappunt B.
  • Buffermonster eerst te nemen (voor warmwater) — dat vertelt of de bron het probleem is of een tappuntspecifiek issue.

Signaal "bufferprobleem" vs "tappuntprobleem":

  • Warmwater tappunt > 100 kve/L, koudwaterbuffer schoon → lokaal probleem in boiler of mengkraan.
  • Koudwaterbuffer > 100 kve/L → bron/temperatuur buffer; hele unit uit dienst en saneren.

2.5a Voordeel korte leidinglengte (≤ 3 m)

Door het compacte ontwerp (boiler → tappunt ≤ 3 m) is stilstandvolume per tappunt zeer klein (circa 0,6 L bij 3/4" leiding). Voordelen:

  • Opwarmtijd < 30 sec
  • Spoelen kan effectief in 2 min i.p.v. 3+ min
  • Dead-leg-risico minimaal

Dit ontwerp-voordeel expliciet benoemen in offertes richting prioritaire huurders (zorg, camping) — het is een aantoonbaar kwaliteitskenmerk.

2.6 Terugstroombeveiliging standaard meeleveren

Huurders gebruiken soms onbetrouwbare bronnen (bouwwater, tuinkraan). Een BA-beveiliging (beluchter) op de GEKA-slang kost ± € 80 en voorkomt dat bij drukval bronwater terugstroomt.

3. Organisatie en personeel

3.1 Legionella-coördinator

Wijs één persoon aan die eindverantwoordelijk is. Geef hem/haar:

  • 2 dagen cursus (ISSO of SVPB)
  • Bevoegdheid om een unit uit dienst te nemen zonder directie-goedkeuring
  • Mandaat om externe BRL 6010-adviseur te bellen

Zonder duidelijk eigenaarschap verwatert elk beheersplan binnen een jaar.

3.2 Korte toolbox-meetings

10 minuten per maand met depotteam:

  • Bespreek 1 recent logboekvoorval
  • Oefen 1 werkinstructie (bv. WI-03)
  • Update: wijzigingen regelgeving

Veel effectiever dan jaarlijkse lange training.

3.3 Cultuur: geen "snelle uitgifte" zonder checklist

Commerciële druk verleidt tot overslaan van WI-01. Dit is de grootste oorzaak van incidenten bij verhuurbedrijven. Maak afspraak: geen uitrit zonder afgetekende CL-01.

4. Huurdermanagement

4.1 Contractuele borging

Neem op in de algemene voorwaarden:

  • Huurder verplicht wekelijkse spoelbeurten uit te voeren.
  • Huurder meldt afwijkingen (temperatuur, lekkage) binnen 24 uur.
  • Bij verwijtbaar niet-spoelen: extra reinigingskosten bij retour.

Dit is civielrechtelijke ondersteuning van uw beheersplan. Zie ook: Poelmann van den Broek — verplichting huurder/verhuurder.

4.2 Pictogramkaart in de unit

Op de wand bij de ingang: één A4 met pictogrammen (thermometer, kraan, klok, telefoon). Overal werkt (meertalig personeel, anderstalige gasten). Zie 07-huurder-instructie.md voor de tekstversie.

4.3 Proactief bellen bij lange verhuur

Bij verhuur > 14 dagen: één telefoontje op dag 7. Vraag:

  • Heeft u de spoelbeurt gedaan?
  • Is het warm water nog steeds warm?
  • Klachten gebruikers?

Kleine moeite, groot effect op klantbinding én risicobeheersing.

5. Seizoen- en evenementsregimes

5.1 Zomerregime (mei–september)

  • Koudwatertemperatuur dagelijks meten (huurder instrueren).
  • Toevoerslang uit de zon.
  • Boiler-setpoint laten staan op 65 °C (niet verlagen voor energiebesparing).
  • Extra thermische shock (WI-05) vóór uitgifte in juli/augustus.

5.2 Winterregime (november–maart)

  • Vorst-bescherming: slangen/afvoer isoleren, trace-heating waar nodig.
  • Bevriezen = barsten = legionella-risico bij dooi (stilstand + contaminatie).
  • Bij vorst: boiler aan laten staan op minimaal 30 °C als vorstbeveiliging plus wekelijkse thermische shock.

5.3 Evenementenregime (kort, intensief)

  • Voor festival/evenement < 4 dagen met intensief gebruik: risico is eigenlijk laag (veel doorstroming). Focus op:
    • Desinfectie vóóraf (WI-02 of WI-03)
    • WI-01 uitgifte met documentatie
    • Onmiddellijke retour en WI-02 bij inname
  • Bij opeenvolgende evenementen: niet opslaan tussen events met water in de unit. Altijd leegmaken.

6. Signalen van latent probleem

Let op deze alarmbellen (ook zonder kve-meting):

Signaal Mogelijke oorzaak Actie
Muffe/rotte-eierengeur uit douche Biofilm/sulfidevormende bacteriën Thermische shock + koppen vervangen
Warm water blijft lauw Boilerstoring, mengkraan defect, kalkaanslag WI-01 meten, vervangen
Gele/bruine aanslag op douchekop Biofilm + kalk Kop vervangen, kwartaalreiniging aanscherpen
Klachten gebruikers (hoest, koorts binnen 10 dagen) Mogelijk legionella WI-06 quarantaine + GGD bellen
Logboek "spoelen gedaan" terwijl meterkast geen waterverbruik toont Administratieve fraude Digitalisering, debietmeter per unit

7. Kostenindicatie (2026, richtprijzen)

Post Eenheid Indicatie
BRL 6010-risicoanalyse + toets beheersplan Eenmalig per unit-type € 1.500–€ 3.000
Jaarlijkse herbeoordeling BRL 6010 Per jaar € 500–€ 1.500
Legionella-monster (warm+koud) PCR Per monster € 50–€ 90
Legionella-monster kweek (NEN-EN-ISO 11731) Per monster € 80–€ 140
H₂O₂ 35 % Per 25 L € 80–€ 140
Teststrips H₂O₂ Per 100 stuks € 25–€ 40
Interne opleiding depotpersoneel Per persoon € 250–€ 500
Digitaal logboek (cloud) Per unit per jaar € 20–€ 60

Totaal jaarlijks voor vloot van 10 units: ruwweg € 8.000–€ 15.000. Vermijden van één uitbraak weegt daar ruimschoots tegen op (direct schade + reputatie).

8. Aanbevelingen voor dit specifieke bedrijf

  1. Start nu: gebruik dit pakket als concept, plan binnen 30 dagen een BRL 6010-gesprek voor formele toetsing.
  2. Digitaliseer het logboek: sluit aan bij het Laravel-project in deze workspace (rentmanapi/ of het Laravel-root-project) — één legionella_logs model, QR-code per unit, dashboard per coördinator. Zeer lage bouwinspanning, grote winst.
  3. Koppel aan Rentman: elke verhuuropdracht in Rentman krijgt automatisch een "legionella-checklist opgeleverd? ja/nee"-veld. Voorkomt leveren zonder CL-01.
  4. Communiceer het extern: eigen pagina op sanitairverhuur.nl met titel "Ons legionellabeheer" en korte uitleg + certificaatnummer. Differentieert u van concurrenten die dit niet geregeld hebben.
  5. Eén vaste desinfectiemethode kiezen: H₂O₂ is voor mobiele units meestal praktischer dan thermisch (geen gasverbruik, minder schadegevoelig, en dekt tegelijk de koudwaterbuffer af). Investeer in een goede doseerunit.
  6. Zomer 2026 voorbereiden: besluit nu of u zomerregime-slangen (geïsoleerd) en buffer-isolatie gaat aanschaffen — levertijden in juni zijn vaak 6 weken.
  7. Differentieer per type in offertes: 8D is robuuster (alleen douches, symmetrische circuits); 5D vraagt iets meer aandacht bij wastafels. Klanten met incidenteel gebruik (bouwplaats, evenement met kantine) passen vaak beter bij 5D; grote gebruikersaantallen bij 8D.

Instructie voor de Huurder — Legionellapreventie Doucheunit

POST sanitairverhuur · bij elke verhuuropdracht meegeven. Laat de huurder aftekenen voor ontvangst (onderaan).

Uw unit: ☐ Type 8D (8 douches) · ☐ Type 5D (5 douches + 4 wastafels)

Waarom deze instructie?

U huurt een mobiele doucheunit van POST sanitairverhuur. De legionella-bacterie groeit in stilstaand lauw water en kan door het inademen van damp (aerosol) ziekte veroorzaken (veteranenziekte). Door enkele eenvoudige regels te volgen, houdt u de unit veilig voor uw gebruikers.

Deze maatregelen zijn contractueel en wettelijk vereist (Drinkwaterbesluit hoofdstuk 4, Arbowet).

De 6 regels

1. Sluit altijd aan op het reguliere drinkwaternet

Gebruik geen bouwwater, regenwater, bronwater of onbekende bron. Twijfelt u? Bel ons direct.

2. Laat beide boilers aan staan op maximaal (65 °C)

Uw unit heeft twee gasgestookte boilers (A en B). Controleer beide displays. Niet terugdraaien voor energiebesparing. Warm water uit elke kraan moet minimaal 60 °C zijn — dankzij de korte leiding (≤ 3 m) gaat dat binnen ± 30 seconden.

  • Type 8D: boiler A bedient 4 douches, boiler B bedient 4 douches.
  • Type 5D: boiler A bedient 4 douches, boiler B bedient 1 douche + 4 wastafels.

3. Houd koud water onder 25 °C

De unit heeft een koudwater-voorraadbuffer van 2000 liter (vóór de boilers). Deze buffer mag nooit warmer worden dan 25 °C, anders kan legionella in de buffer groeien.

  • Zet de toevoerslang niet in de zon en zet indien mogelijk de unit zelf in de schaduw.
  • Bij heet weer: meet dagelijks de koudwatertemperatuur aan een kraan.
  • Wordt deze hoger dan 25 °C? Spoel elke dag alle kranen 2 minuten koud door, zodat de buffer ververst wordt. Meld het ook bij ons.
  • Staat de unit langer dan 7 dagen ongebruikt? Bel ons: wij zorgen dan dat de buffer geleegd en opnieuw gevuld wordt.

4. Spoel álle tappunten minimaal 1× per week

Elke week, bij voorkeur op de maandagochtend.

Type 8D — alle 8 douches:

  • Open per douche 2 minuten volledig warm
  • Open per douche 2 minuten volledig koud

Type 5D — alle 5 douches én alle 4 wastafels (vergeet de wastafels niet, die worden vaak overgeslagen):

  • Open elk tappunt 2 minuten volledig warm
  • Open elk tappunt 2 minuten volledig koud

Staat de unit leeg (geen gebruik die week)? Spoel elk tappunt 15 minuten door. Noteer alles in het logboek in de unit.

5. Vul het logboek in

In de unit ligt een logboek. Noteer bij elke spoelbeurt: datum, uitvoerende (uw naam), wat u gedaan heeft. Dit is verplicht.

6. Meld afwijkingen binnen 24 uur

Bel ons bij:

  • Warm water dat niet warm wordt (noteer welke boiler: A of B)
  • Lekkage of vreemde geur
  • Langdurig gebruik door kwetsbare personen (zorg, kinderen, ouderen) — wij komen dan extra controleren
  • Gebruiker met klachten (hoesten, koorts) binnen 10 dagen na douchen — bel direct

📞 Storingsnummer POST sanitairverhuur: (telefoonnummer invullen) 📧 E-mail: (e-mail invullen)

Wat doet POST sanitairverhuur?

  • Wij leveren de unit volledig gedesinfecteerd en gespoeld, inclusief de 2000 L buffer.
  • Wij voeren bij retour een chemische of thermische desinfectie uit (buffer + beide boilercircuits).
  • Bij verhuur langer dan 30 dagen: wij komen maandelijks een check uitvoeren.
  • Bij verhuur langer dan 6 maanden: wij laten een legionella-monster analyseren door een geaccrediteerd laboratorium (buffer + warm per boiler).
  • Wij zijn beoordeeld door een BRL 6010-gecertificeerd bedrijf. Certificaatnummer: (in te vullen).

Wat doet u NIET

  • Geen wijzigingen aan de installatie aanbrengen
  • Geen van beide boilers lager dan 60 °C instellen
  • Geen kranen dichtbinden of afsluiten (alle tappunten moeten bruikbaar blijven)
  • Unit niet verplaatsen zonder overleg
  • Geen doe-het-zelf-desinfectiemiddelen toevoegen (bleek, chloor, etc.)

Pictogramkaart (in de unit)

┌───────────────────────────────────────┐
│  WEEKELIJKSE SPOELBEURT               │
│                                       │
│  🕐 ELKE MAANDAGOCHTEND               │
│  🚿 ELKE DOUCHE:  2 MIN WARM          │
│                   2 MIN KOUD          │
│  🚰 ELKE WASTAFEL (5D): 2 MIN WARM    │
│                         2 MIN KOUD    │
│  ✍ NOTEREN IN LOGBOEK                  │
│                                       │
│  PROBLEEM? 📞 (storingsnummer)         │
└───────────────────────────────────────┘

Ontvangstbewijs

Door ondertekening verklaart u deze instructie te hebben ontvangen en begrepen.

Veld Waarde
Datum
Locatie
Unit-ID
Type unit ☐ 8D / ☐ 5D
Startdatum verhuur
Naam huurder (bedrijf)
Naam contactpersoon
Telefoon contactpersoon
E-mail contactpersoon
Handtekening huurder
Handtekening chauffeur POST sanitairverhuur

Versie instructie: 1.1 — 2026-04-19